Geplaatst in Geen categorie

Toek gekregen

Ik heb een toek gekregen van de editoriaal van Marlene Reyns in VBOV-tijdschrift december 2016.

Onheilspellend.

Een donker gevoel kwam over mij, en hield me de hele avond in zijn greep; en vanochtend bij het ontwaken dacht ik: wat zijn weer de veranderingen die op komst zijn … en terstond wist ik het weer. Het is niet alleen de opwarming van de planeet, en de ophitsing van haar bewoners met Trompet en Perdolan, Asaddahier, er is ook de spanning rond de vroedvrouwen.

De vroedvrouwen staan in de vuurlinie van besparingen. De vroedvrouwen, en bijgevolg, de kindertjes en de jonge gezinnen worden gestroopt.

Om een goede stroper te zijn, moet je eerst een goede boswachter zijn…Maggie is geneesheer.

Ik lees in het editoriaal van Marlene : het sluiten van kleinere materniteiten doemt op aan de horizon. Om een goed werkend moederhuis te hebben, met genoeg ‘omzet ‘ en ‘output’ , zal men op cijfers rekenen. Hoe groot is dat cijfer?  2000 geboorten per jaar/ centrum , of eerder 4000 bevallingen per jaar?

Het  wil alleszins zeggen  : fusioneren.

Fusioneren of fuseren (klinkt hipper en right to the point  : opgaan van de eigenheid in het geheel)?

Ik heb al een keer of twee een fusie meegemaakt en dat is niet gemakkelijk. Dat is moeilijk. Dat geeft spanning, strijd, stress en slechte gevoelens de eerste vijf jaren.  De eerste vijf jaren is nog voorspelbaar, maar fusie blijkt zelfs nog jaren verdeeldheid, irritatie en verdunning te geven.

Ik ben ooit in zo’n jumbo- moederhuis geweest met 6000 geboorten, in het Hoge Noorden: de vroedvrouwen reden over de immense gangen met trottinetten. Ik was verbluft dat de gemiddelde jordemoders oud waren (60 en plus), en nog altijd vrij lenig freewheelden …

Er waren daar ‘pre-labour’ kamers aan de materniteit voorzien, voor de mensen die méér dan 100 km ver woonden (winterwegen). En dus een raar fenomeen waar te nemen bij deze Winterkinderen, zoals je ook ziet in Afrika : zwangere moeders moeten hun gezinnen tijdig achterlaten om naar de geboorteplekken te gaan.

Stel dat er in Vlaanderen nog één super-Neonatologie mag blijven, moeten dan al die gezinnen zich verplaatsen naar Gent (of Antwerpen) (of Leuven)… En hoe zit dat dan met achtergestelde families met méér pretermen dan bij rijke mama’s?

Of misschien toch nog beter: 2 super-neonatologiediensten in Vlaanderen, en 10 in Wallonië?

We weten uit literatuur en uit ervaringen dat natuurlijke verloskunde leidt tot kwaliteit met goede cijfers voor moeders, kinders, vroedvrouwen en de portemonnee.

We weten dat schaalvergroting leidt tot vernummering, minder persoonlijke connectie, minder betrokkenheid, meer protocollen en interventies,  en meer veralgemening. Globalisering is niet goed bij ‘natuurlijkheid’. Rationalisatie (kostenbeheer, afdankingen, vroeger ontslag) leidt tot kwantitatief goede cijfers, maar… inderdaad…

Veranderingen creëren kansen, maar zoals wij vrouwen weten, ook verlies…

Specialistische verloskunde en pasgeboren kinderkunde, zijn beter gecentraliseerd zoals de MIC-afdelingen. Ook de daaraan verbonden NIC-afdeling is prima: een baby is daar beter af dan in een klein hospitaaltje waar gelukkig maar 15 echte  pretermen per jaar dreigen te worden geboren.

En stel dat de vroedvrouwenopleiding met één jaar uitbreidt : vier jaar, analoog met de opleiding tot verpleegkundige?

Terwijl 4 jaar echt héél kort is. Vier het minimum.

In het eerste jaar vroedvrouwkunde:  normale voortplanting, normale verwekking, normale zwangerschap, normale arbeid en bevalling en normale postpartum en hechting. Een moeder en een pasgeborene in alle natuurlijkheid.

Dat op zich zou theoretisch al 2 jaar moeten mogen duren…                                                           En  een pasgeborene is na 6 weken toch nog altijd een neonaat, met nu een lachje en bellen blazen, met moedermilkske melkske mol en een vroedvrouw op de achtergrond.

Tweede jaar vroed: het tegengestelde van het eerste jaar : de verwekking verloopt niet zonder slag of stoot, de zwangerschap kan gecompliceerd zijn met bloedingen, l, bloeddrukproblemen, diabetes, hartziekten, psychological disorders, afwijkingen bij foet in gewicht en vorm, iggingsafwijkingen bij de bevallingen, etcetera, etcetera, en stage. Lange uitgebreide stages.

Derde jaar vroedvrouwkunde: intensivering van normale en  abnormale parameters , urgenties en acute handelingen. Communiceren, opzoekingen en onderzoeken picoteren.

Vierde  jaar : specialistische integrale kennis  en stages: langdurig op verloskamers, langdurig bij zelfstandige vroedvrouwen en thuiszorgorganisaties,  op MIC, neonatologie, speciale counseling-diensten  …….

Of gaan we best alles mixen in de opleidingen? Bijvoorbeeld : als je in het eerste jaar leert over de bloeddruk, leer dan maar meteen over een lage bloeddruk en de hoge bloeddruk en de placenta, en de  nierfunctie tot op een bepaald niveau. En als je leert over de maatschappij haal er dan maar meteen de migratiegolven bij. Je kan de huidige opleiding volledig herdenken op vier jaar. Maar best in samenspraak en tijd nemen tot denken bij het realiseren van het doen.

En als er dan nòg een jaar bijkomt : applaus voor de evidentie.

En toch … de Belgische geboorten zullen altijd voor het merendeel in moederhuizen gebeuren. Dat is onze cultuur,  blijkt.

En klinieken zullen altijd de goedkoopste werkkrachten aanwerven.

En de klinieken betalen niet méér aan vroedvrouwen dan aan verpleegkundigen.

En als er vele master-vroedvrouwen (5 jaar) zouden  werken op de verloskamers, die via vakbond hogere looneisen stellen owv universitaire grade, dan zal men terugvallen op vooral ‘goedkopere’ verpleegkundigen met obstetrische goesting, en met ambitie tot goede zorg en nog slechts een aantal vroedvrouwen voorzien bij de geboorten.

Moeten huidige vroedvrouwen angst hebben voor hun jobs in een zichzelf regulerende wereld?

Angst is een slechte raadgever. Wat zeker is : vroedvrouwen moeten zorgen dat ze aan de tafels zitten waar de beslissingen vallen en unaniem één kaart trekken : de kaart voor de best mogelijke zorg in de jonge gezinnen met kleine baby’s met de op dit ogenblik meest opportune onderhandelde opleiding.

Denken is goed. Voorstellen voorstellen is goed. Maar doen : dat is pas het echte adagium. Vroedvrouwen moeten we niet beoordelen op wat ze denken of willen, maar op wat ze doen. Met de middelen die ze hebben.

On fait ce qu’on peut,  avec ce qu’on a.

Wat alleszins al waar is : de pasbevallen mama en pasgeborene krijgen een goede zorg in het ziekenhuis (kan overal beter, maar is top). De thuiszorg is topklasse bij de ervaren zelfstandige vroedvrouwen en de georganiseerde thuiszorg. Maar er zijn nog (al ) cowboy-vroedvrouwen in actie die met onhandige lasso’s onschuldige gezinnen vangen in prietpraat. Zij die niet nadenken op dit moment en maar losgaan. Zij met nog geen ervaring, of zij die zich laten leiden door ‘dom-in-sante’. Do not harm.

Breng geen schade toe (ook niet aan mekaar).   Wees constructief, ook op facebook.

Vroedvrouwenzorg heeft nodig: kritische, zelfverzekerde, onderzoekende, empathische, passionele,  slimme en zachte vroedvrouwen die verbinden.

Hospitalen willen kwaliteit. Meetbaar. Ze zouden het niet oneerbaar vinden om masters voor het loon van bachelors aan te stellen. Maar ik wel.

Hoe sterker de vroedvrouw, hoe sterker de vrouw die gaat bevallen.                                           Hoe zwakker de vroedvrouw (gehoorzaam de guidelines volgend, met een kuddegeest ipv opvallend kritische reflux, onnadenkende jaknikker, volgzaam op basis van hiërarchie) hoe minder uitgesproken de zwangere en haar partner hun eigenheid kunnen exploreren.

Vroedvrouwen : we moeten nadenken, we moeten spreken met elkaar en mekaar niet ophitsen in angst. We  kunnen veranderingen niet tegenhouden, maar wel slim omarmen en direct bij hun nekvel grijpen om tot een goede apgar te komen. En dat heb ik op een bijzondere manier gezegd.

Neske de Wijzervrouw

Advertenties

2 gedachten over “Toek gekregen

  1. Ook bij mij ligt het tijdschrift nog opengeplooid op het editoriaal in het hoekje van mijn keukentafel en het aanrecht…. een toek gekregen inderdaad….
    Dank voor de beschouwingen. ik onthoud de oproep tot verbinding!

    Like

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s